Այս անձնավորություն պատմում է իր աքսորի օրեր Սիբրիայում որ թէ ինչ դժվարություններ և տանջանքներ է քաշել այն դարեշրջաններում։ Նա ասում է որ նրան ինչ պես են ան հիմն մեղադրանքով բանդարկել։ նա դեմ և հակառակեր խորհրդային իշխանության դեմ և ու ուզում եր որ Հայաստան սովետի միացությունից դուրս գալ և անկախանար և դրա համար պետություն նրան բանդարկեց։ Նրան շատ են Հայստանի բանտեր տեղափոխել բայց վերջում նրան նրան ուղարկելեն Սիբիրայի բանտում որտեղ տեղ էին գտել նաև Աճեմյանի ճակատագրին արժանացած մյուս կերպարները: նրան բրուտանոցումեն գցում, բայց այն ժամանակ բրուտանոցում միայն մարդկանց էին քցում բայց դրանից հետո կանացել էին գցում։ մի օր բերան մի կնիկ

տնային առաջադրանք 1

• Ներկայացրու 19-րդ դարի սկզբին Արևմտյան Հայաստանի վարչական բաժանումները, օգտ.քարտեզից։ պատաս․ Արեվմտյան Հայստան որ գտնվում եր թուրքական տիրապետության տակ բաժանվեց քանի մասերի օրինակ Էրզրումի (Կարին), Վանի, Կարսի, Ախալցխայի, Դիարբեքիրի և Սեբաստիայի նահանգների (վիլայեթ, փաշայություն)։ Կիլիկյայի տարացք, Ադանայի ու Մարաշի նահանգների մեջ եր։ Նահանգների փաշաների ամենազգեցիկն Էրզրումի փաշան էր, որ կրում եր սերասկյար տիտղոս։ Նա միաժամանակ արեվելյան շրջանների թուրքական բանակ ների հրամանատարներ։
• 1806-1812թթ.ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքն ու արդյունքները , Բուխարեստի պայմանագիր: պատաս․ Այս շրջանում ֆռանսյաի դռդմամբ թուրքական կայսրություն 1806թ․ ին սկսեց պատերազմ։ դրանով հանդերծ որ ռուսական բանակներ միաժամանակ պետքեր որ թէ թուրքական և թէ պարսկական զորքերին մղեր բայց ելի լուրջ հաղտություններ ձեռք բերեց։ 1807 թ. հունիսի 18–ին Ախուրյանի մոտ՝ Փոքր Ղարաքիլիսա գյուղում, տեղի ունեցած ճակատամարտին ռուսների բանակ հաղթեց։ ռուսաստանի ուժեղ հաջողություններ թուրքական զորքերին ստիպեցին որ 1812թ․ ին բոխառեստում կնքել հաշտություն։ այս պայմանագրով ատրկովկասյան գրաված շրջաններ հետ վերադարցավ թուրքական կայսրության տիրապետության տակ։

տնային առաջադրանք 2

• 1828-29թթ. ռուս-թուրքական պատերազմի ընթացքն ու արդյունքները,Ադրիանուպոլսի պայմանագիր: պատաս․ Այդ շրջանում Ռուսաստան մեծ հաղթություններ եր ձեռք բերել պարսկական զորքերի դեմ և ամուր դիրք ուներ անդրկովկասում բայց դա ռուսաստանի համար բավարար չեր և այդ պատճառով ռուսաստան սկսեց երկրորդ պատերազմ թուրքերի դեմ։ 1828թ․ հունիսին Պասկվիչի հրամանատրության ռուսական բանակ, Ախուրյան գետ անցեց և շարժվեց դեպի Կարս։ Դրանից հետո Ռուսական բանակ և քանի հազար կամավոր Հայեր, գրավեցին Կարսի բերդ։ Այդ բեռթ մեծ ռազմական նշանակություն ուներ և դրանից հետո հունիսին-օգոստոսին գրավեցին Ջավախ բեռթը և դրա հետեվից Ախալցխան ու արդահան։ Ռուսաստանի հաղտությունների հետեվանքով ոտքից դուրս բերավ բայզետի Հայերին որ այդ շրջանի մեծ բնակչություններ ստեղծում։ 1828թ․ ին օգոստոսին Ռուսական զորքեր Երեվանի շրջանի Բայազետի ու Ալաշկերտի գավառները գրավեցին։ 1829թ․ Անգլիայի հրամանատվության անցան Կարսի և Ախալցխայի գրավելու նպատակով։ Ռուսաստան շատ արագ ներխուժեց Ախալցխայի բնակիչներին և կայզորին։ Սական կայզոր Վ․Բեհբութովի միջոցով փաղչել տվեց ռուսներին այդ շրջանից։ Հայեր կարծում էին թէ Ռուսաստան մեծ դեր ունի ազատագրերի մահմեդական լծիքի համար և դրա համար ռազմական և այլ օգնություններ եր ուղարկում նրա համար։
•  Համեմատում այս երկու պայմանագրերի արդյունքները, հետևանքները հայ ժողովրդի համար: պատաս․
• Հայերի մասնակցությունը ռազմական գործողություններին և ունեցած ավանդին: պատաս․
• Աղբյուրները՝