Ամբողջ օրը բակում ընկերոջս հետ հեծանիվ քշեցի:

Ընտանյոք հանդերձ (կամ՝ ընտանիքով) եկել էին խնջույքի:

Միասնության խնդիրը ցույց է տալիս այն առարկան կամ անձին, որի հետ միասին է արվում գործողությունը:

Կետերի փոխարեն գրիր միասնության խնդիր (երեք ձևն էլ օգտագործիր):

• Նուբարն ամեն առավոտ մոր հետ բարձրանում էր սարը:
• Ընտանիքիս հետ մասնակցեցինք նրա մեծարման երեկոյին:
• Վարդգեսը ժամանակ չուներ … այդ հարցը քննարկելու:
• Նա միշտ որսի էր գնում ընկերոջ և եղբոր հետ :
• Մինչև ուշ երեկո տղի հետ աշխատեցին դաշտում:

Շարահյուսորեն վերլուծիր նախադասությունը:

• Նրանք՝ սառը տունդրայում կամ արևադարձային ջունգլիներում սառը հող վարողները, համարյա միշտ կյանքից գնում են քաղաքի ստվերների հետ, առանց հետք թողնելու:

Կետադրիր:

1. Մարդը՝ Երկրի համեմատությամբ այդ անսահման փոքր էակը, իր մահկանացու ձեռքով անդադրում աշխատում է, որ մեր մոլորակի կերպարանքը փոխի:
2. Հետաքրքիր հետազոտությունների ճանապարհները՝ այժմ մի փոքր տրորված, նորից հեռուն են տանում:
3. Բնության մեծ գաղտնիքը՝ կյանքի ծագումը ,գուշակելու համար ինքն իրեն բանտարկել էր փորձասենյակում:
4. Անիվ չունեցող սահնակները շարժվում են ձյան վրայով, իսկ նրանց նման ուրիշ սահակողավոր քարշակները՝ սահող այլ մակերեսներով:
5. Մանեն կարդում էր բոլորովին հանգիստ ,և նրա ձայնը հնչում էր հարթ ու հավասար:

 1.  Մեխանիկական տատանումների ինչ օրինակներ գիտեք: օդի ջերմաստիճանի տատանումներ, երկրաշարժ։

 2.  Ինչն է բնորոշ բոլոր տատանողական շարժումներին: տատանողական բոլոր օրինակներում կրկնելիությունն է։

 3.  Որ տատանումներն են անվանում պարբերական: մեկ լրի

 4.  Որ ֆիզիկական մեծությունն է կոչվում տատանումների պարբերություն:

 5.  Ինչ միավորներով է արտահայտվում տատանումների պարբերությունը: Նրանք արտահայտվում են վարկյանի (Վ) և րոպէի(Ր) չափման միավորների հետ։

 6.  Ինչ է տատանումների լայնույթը: Ինչ միավորներվ է այն արտահայտվում: Տատանվող մարմնի առավելագույն շեղում հավասարակշռության դիրքից կոչվում է տատանումների լայնույթը և չափվում է մետրով (Մ) և սանտիմետրով(սմ)։

 7.  Ինչ է տատանումների հաճախությունը: Ինչ միավորներով է այն արտահայտվում։ տատանումների հաճախություն է կոչվում մեկ վարկյանում տատանումների թիվ։

 8.  Որ հաճախությունն է կոչվում 1 Հց:

 9.  Քանի  Հց է 1 կՀց-ը, 1 ՄՀց-ը, 1 ԳՀց-ը: 1կՀց=1000Հց, 1ՄՀց=1000000, /

10. Ինչպես են որոշում տատանումների պարբերությունը և հաճախությունը: Պարբերություն; T= t-ն/N-վրեն հաճախություն;V= N-ն/t-ի

11.Որոնք են տատանումների մարման պատճառները: օդի դիմադրություն, և շփում։

12. Ինչ պայմաններում ճոճանակի տատանումները կլինեն չմարող: երբ արտաքինից պարբերաբար

13.Ինչու են ճոճանակը անվանում տատանողական համակարգ:

14. Ինչ է մաթեմատիկական ճոճանակը:

15. Ինչ է զսպզնզկավոր ճոճանակը:

16.Որ տատանումներն են անվանում ազատ: Բերել օրինակներ:

17.Որ տատանումներն են կոչվում սեփական:

18.Որ տատանումներն են կոչվում հարկադրական: Բերել օրինակներ:

19. Որքան է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի լրիվ մեխանիկական  էներգիան:

20.Էներգիայի ինչ փոխակերպումներ են  տեղի ունենում ճոճանակի սեփական տատանումների ժամանակ:

21. Որ դիրքում է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի պոտենցիալ էներգիան առավելագույնը և որ դիրքում նվազագույնը:

22. Որ դիրքում է սեփական տատանումներ կատարող ճոճոնակի կինետիկ էներգիան առավելագույնը և որ դիրքում նվազագույնը:

23. Ինչպես կարելի է ստանալ չմարող տատանումներ:

24.Ինչ մեծություններից է կախված մաթեմատիկական ճոճանակի տատանումների պարբերությունը և ինչ մեծություններից  այն կախված չէ: Գրել բանաձևը:

25. Ինչ մեծություններից է կախված զսպզնզկզվոր ճոճանակի տատանումների պարբերությունը: Գրել բանաձևը:

26.Որքան է ազատ անկման արագացումը ՝ հասարակածում, բևեռներում, Երևանում:

27. Ինչու են հարկադրական տատանումները չմարող:

28. Ինչից է կախված հարկադրական տատանումների լայնույթը:

29. Ինչ է ռեզոնանսը:շ

Տատանողական համակարգում գործող ուժերի ազդեցության ցակող տատանումներ երբ համակրգի վրայ այլ ուժեր չեն ազդում կոչվում են սեփական տատանումներ։

ԱՆԾԱՆՈԹ ԱՂՋԿԱՆ

Լույսն էր մեռնում, օրը մթնում.
Մութը տնից տուն էր մտնում.
Ես տեսա քեզ իմ ճամփի մոտ,
Իմ մտերի՛մ, իմ անծանո՛թ։

Աղբյուրն անուշ հեքիաթի պես
Իր լույս երգով ժպտում էր մեզ.
Դու մոտեցար մեղմ, համրաքայլ,
Որպես քնքուշ իրիկվա փայլ։

Անակնկալ բախտի նըման,
Հայտնվեցիր պայծառ-անձայն.
Անջատվեցինք համր ու հանդարտ,
Կյանքի ճամփին մի ակնթա՜րթ…

Ես ընտրում եմ դեղին գույնը որովհետեվ արեևի գույնն է և նա ասում է որ մութ գնաց արև եկավ ես քեզ տեսա այսինք աղջկան և ընդհանուր լոյս օրի մասին է վոտանավոր։

ԵՐԳ

Կուրծքը հեւ առած, հավքից թեւ առած,— ե՞րբ կըգա նա.
Իմ սրտում սառած այս աշունը թաց — ե՞րբ կըգնա նա։

Իմ թախծոտ հոգին, ցավըս անմեկին կամոքե՞ նա,
Իմ հիվանդ կրծքին, իմ արնոտ վերքին կըմոտենա՞…

Իմ թախծոտ հոգին, ցավըս անմեկին կամոքե՞ նա,
Որ սիրտս ցաված, հոգիս բեզարած հանգստանա։

Ես ընտրում եմ կարմիր և նարնջագուն, որովհետեվ աշնանգոյներ են և աշնան մեջ բոլոր ծաղիկների և ծառերի հոգին գնում է, ճիշտ բանաստեղծության նման որ ասում է հոգիս գնում է։

ՀՐԱԺԵՇՏ

Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր,
Լուռ ու տխուր,
Հեզ գունատվող աստղի նըման։

Ես գնում եմ տրտում-մենակ,
Անժամանակ
Ծաղկից ընկած թերթի նըման։

Դու գնում ես՝ չգիտեմ ուր,
Սրտակըտուր
Լացըդ պահած իմ հայացքից։

Ես գնում եմ լուռ անտրտում,
Բայց իմ սրտում
Ցավ է անվերջ, մահո՜ւ կսկիծ…

Ես ընտրում եմ սեվ գույն որովհետեվ երբ մարդու մտերիմ հարազատ գնում է իր հոգին մթանում է ճիշտ սեվ գյունի նման։

ՑՆՈՐՔ

Նա ուներ խորունկ երկնագույն աչքեր,
Քնքուշ ու տրտում, որպես իրիկուն.
Նա մի անծանոթ երկրի աղջիկ էր,
Որ աղոթքի պես ապրեց իմ հոգում։

Նրա ժպիտը մեղմ էր ու դողդոջ,
Որպես լուսնյակի ժպիտը տխուր.
Նա չուներ խոցող թովչանքը կնոջ.—
Նա մոտենում էր որպես քաղցր քույր…

Իմ հուշերի մեջ ամենից պայծառ,
Իմ լքված սրտի լուսե հանգրվան,
Քո՛ւյր իմ, դու չըկաս, քո՛ւյր իմ դու մեռար,
Ու քեզ հետ հոգուս լույսերը մեռան…

Ես ընտրում եմ կանանչ և կապույտ գույներ որտեվ ես երբ մի հոգուց լսում ոմ այս պատմանքներ մի հոգուց այս երկու գույնի մասին եմ սկսում մտածեր։

 ՎԻՀԻ ԵԶԵՐՔԻՆ

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին,
— Անամոք ցավի սրտմաշո՜ւկ նվագ.
Կանգնած եմ մռայլ վիհի եզերքին,
— Տրտում է հոգիս, հիվանդ ու մենակ…

Անվերջ մի ցավ է իմ սիրտը ճնշում,
— Ես մոռացել եմ արեւի ուղին.
Անուրջ օրերի լույսը չեմ հիշում,
— Ինձ ո՞վ է մատնել այս մառախուղին…

Ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին.
— Ես էլ եմ ուզում հեկեկալ անհագ.
Կանգնած եմ մռայլ վիհի եզերքին,
— Տրտում է հոգիս, հիվանդ ու մենակ…

Ես ընտրում եմ սեվ և մոխրագույն, գույներ; որտեվ այս բանաստեղծության մեջ ասում է որ ասում ունկնդիր եղա հողմի խենթ երգին և շարունակում է որ սրա պատճառով, մոռացել է արեվի ուղին, անվերջ մի ցավ է իմ սիրտը ճնշում։ Մարդ երբ այսպես բաներ է լսում մարդու միտք այսպես մուք և տխուր գույների է գնում։

1․արտեզի վրա նշել Իրանի հարևան պետությունները և ափերը ողողող ջրային ավազանները:Իրանի հարևան երկրներն են՝ Քաթարը, Սիրիան, Աֆղանստան, Պակիստան, Իրաքը, Սաուդյան Արաբիա, Թուրքմենստան, Ադրբեջան, Թուրքիա, Տաջիկստան, Ուզբեկստան, Ղրղզստան, Վրաստան, Լեբանան, Իսրաել, Սաուդյան Արաբիա։

2․Բնութագրեք Իրանյի աշխարհագրական դիրքը: Իրան գտնվում է հարավ-արևմտյան մասում։

3․Ի՞նչ դեր ունի Իրանը հվ-արմ Ասիայում:

4․Որո՞նք են Իրանի զարգացման նախադրյալները:

1․Նշել Գերմանիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները: Գերմանիա աշխարհագրական դիրք առանձնանում նրանով որ նա գտնվում է ճիշտ Եվրոպայի կենտրոնում։

2․Նշել Գերմանիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները: Գերմանիա տնտեսության պաշարներ շատ մեծ չեն բայց ելի աչքի են ընգնում բոլոր աշխարհում։ Գերմանիաի հյուսիսային մասում գտնվում է Գերմանական դաշտավայրն է որի իրա ծովային մաս զբաղեցնում են մարշերը։

3․Ի՞նչ դեր ունի Գերմանիան ժամանակակից աշխարհում:

4․Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Գերմանիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները: Ֆռանսիա, Շվելցարիա, Լեհաստան, Նիդեռլանդներ, Բելգիա, Հյուսիս ծով։

Պատասխանատվություն մի հատ կարեվոր պարտականություն է որ ամեն մարդ պետքա իր կյանքում դա ընդունի և կատարի։ Մարդ պատասխանատու չի ծնվում այլ դառնում է։ Պատասխանատվություն լինում է մի քանի տեսակ; Խոստում , Հանձնարարատվություն , Նշանակում , Աշխատանքի բնույթ , Օրենքներ , սովորություններ , քաղաքացիություն , բարոյական սկզբմունքներ։ ավելացնեմ որ մի մշակույթի զարգացման մի հատ կարեվոր պաճառներից հենձ այս պատասխանատվությունն է և եթե բոլոր մարդիկ իրենց մշակույթի մեջ պատասխանատու լինի պատճառ կտառնա որ այդ մշակույթ առաջանա և զարգանա։ Պատասխանատվություն պատճառ է լինում որ մեր կյանքում լավ հաջողություններ ունենանք և կարողանանք միուսներինել օգնենք։ Մարդ պետքա այդ պատասխանատվություն իր կյանքի մեջ մի հատ կանոն իմանա և դրա վրայով առաջ գնայ։

Խոստում; Երբ մարդ մի ուրիշին խոստում է տալիս, օրինակ մի հատ պարտականություն կատարի այդ անձնավորություն որ այդ խոստում տվել է, պետքա մինչեվ իրա պարտականության վերջը, պատասխանատու լինի իր խոստվան վրայ։

Հանձնարարություն; Երբ մի հոգի միուսին հանձնարարություն է տալիս օրինակ մի հատ իր է իրեն տալիս պետքա այդ անձ որ ընդունել է պատասխանատու լինի այդ իրի հանդեպ և հենձ ետպես որ ստացել է, հենձ ետպես ել պետքա վերադարձնի։

Նշանակում;

Քիմիական հավասարում, Քիմիական ռեակցիաին պայմանական գրառումն է բանաձեվերի և եթե անհրաժեշտ է գործակիցների միջոցով։

Քիմիական ռեակցիաների տեսակներ

1․ միացման; են կոչվում այն ռեակցիաներ որոնց ժամանակ 2 նյութից ստացվում է 1 բարդ նյութ։ Փորձ 1․ անհրաժեշտ սարքել սպիռտայրոց, ակցան, մագնեզյումի ժապավեն, լուցկի։ 2Mg+O2=2MgO Մագնեզյումի և թթվածինի միջեվ այրում որի ընթացքում անջատվում է լոյս

2․ Քայքայման; են կոչվում այն ռիակցիներ որոնց ժամանակ 1 բարդ նյութից ստացվում են մի քանի նյութներ։ Փորձ 2․ մալաքիտի քայքայում և անհրաժեշտ սարքել նյութներ; կալամ, փորձանոտ, սպիռտայրոց, կոլբայով ջուր, մալաքիտ։ Փորձանոթի մեջ լցրեցինք կանաչ գոյնի մալաքիտի փոշին, ամրացրեցինք հորիզոնական դիրքով, կալանի թաթին ու փակեցինք գազատար խողովակ իջացրեցինք կոլբայով ջրի մեջ։ նկատեցինք փոշին սեվացավ, պատին առաջացավ ջրի կաթիլներ ու ջրի մեջ նկատեցինք գազերի անջատում։Cu₂CH₂O₅= 2CuO+H₂O+CO₂

3․ տեղակալման; են կոչվում այն ռեակցիաներ որոնք կատարվում են պարզ և բարդ նյութերի միջեվ որտեղ պարզ նյութի ատոմներ տեղակալում են բարդ նյութի տարի ատոմներից որևե մեկին։ Փորձ3․ երկաթի և պղնձի քլորիդի փոխազդեցություն; անհրաժեշտ սարքել ; մեխ կապված թելով, պղնձի քլորիդ, փորձանոթ, կալան։ փորձանոթ ամրացրեցինք կալանի թաթին, լցրեցինք ջուր և վրեն ավելացրեցինք պղնձի քլորիդ, մեջ իջացրինք մեխ, միաժամանակ հետո մեխ կարմրեց և լուծույթ փոխեց իր գույն։ CuCl₂+Fe=FeCl₂+Cu

4․փոխանակման; են կոչվում այն ռեակցիաներ որոնք կատարվում են երկու բ արդ նյութների միջեվ որտեղ նրանք փոխանակվում են իրենց բաղադրիչ մասերով։ Փորձ4․նատրիումի հիդրոքսիդ և աղաթթի փոխազդեցություն անհրաժեշտ նյութներ ; փորձանոթ, ձագար, աղաթթու, ֆենոլ ըֆտալին հայտանյութեր դրանք որգանական ներկերեն որոնց միջոցով որոշումեն հիմքի կամ թթուի արտահայտություն լուծույթի մեջ։ փորձանոթի մեջ զագարի միջոցով լցրեցինք NaOH+HCl=NaCl+H₂O

մալախիտի քայքայմում (CuOH)2+CO=

չեզոկացման են կոչվում այնռեակցաներ որոնք կատարվում են հիմքերի և թթուների մեջեվ որի արդյունքում ստացվում է աղ և չեզոկ ջուր։

 Cu + … =CuO
Fe(OH)₂→ FeO+..  Zn + … = ZnCl₂                   HgO = …+ O₂                                        Cr₂O₃ → Cr  + O₂                                                                  KJ + Cl₂→ KJ + Cl₂                   Na₂O + H₂O= NaOH              H₂CO₃ → CO₂ + H₂O               Zn + HCl → ZnCl₂+ H₂      Fe + O₂→ Fe₂O₃              NaNO₃→ NaNO₂+ O₂      

Տանը

• Ներածություն։ Եվրոպական զարգացած երկրների համեմատ Ռուսաստանում ավելի ուշ սկսվեց արդյունաբերական հասարակության ձևավորումը։ Երկրի հասարակական առաջընթացն արագացավ հատկապես Ալեքսանդր 2-րդ կայսեր կողմից 1860-1870թթ իրականացաված լիբերալ, այսինքն ազատական բարեփոխումների շնորհիվ։ Արդիականացման գործընթացը ներթափանցեց նաև կայսրության ազգային երկրամասեր, այդ թվում Արևելյան Հայաստանը։
• Պատմիր  XIX դարի II կեսին Ռուսական և Օսմանյան կայսրություններում ապրող հայերի վիճակի մասին:
• Համեմատիր Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների ազգային քաղաքականությունները:
• Թվարկեք XIX դարի II կեսին հայերի կյանքում տեղի ունեցած սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները և դրանց հետևանքները: Պատաս․

1860-1870թթ. Ալեքսանդր II կայսեր շնորհիվ իրականացվեց  ազատական բարեփոխումներ

1874 թ. Ըստ օրենքի Երևանի նահանգը բաժանվեց 7 գավառների

1882 թ. Կովկասի փոխարքայությունը վերափոխվեց կառավարչապետության

1884 թ. Ցարի հրամանով արգելեց տարականից բարձր հայկական դպրոցներ ստեղծել:

1886 թ. Վերաբացվեցին հայկական դպրոցները

1896 թ. Նորից փակվեցին հայկական դպրոցները:

• Տեսակետ
• <<Երևանի կոնյակի գործարանի լեգենդար ձեռնարկության պատմությունը>>/ռադիոնյութ, տեսաֆիլմ/

Առաջադրանք 2.

Դասարանական-Հայ հասարակական-քաղաքական միտքը /Հայոց պատմություն, 8-րդ դասարան, էջ 65-72/

Տանը

• Ներածություն։ Պատաս․ XIX 2-րդ կեսին Հայաստանի տնտեսություն և սոցյալ-քաղաքական տեղեշարժումներ Եվրոպայում ազդեց Հայ քաղաքական մտքի վրայ։ Հայ մտավորական շրջապատում սկսեցին մտածել որ ինչ պիսին են կարող որ Հայաստանին որոշ կողմից ազատագրել։ Այս խնթիրների լուծվելու համար պետքեր որ կազմվեին հասարակական– քաղաքական հոսանքներ՝ պահպանողականությունը, ազատականությունը, ազգայնականությունը և այլն։
• Պատմիր հայ ազգային — հասարակական շարժումների մասին։ Պատաս․ XIX. այս դարերին հայ քաղաքանություն հոսանքների մեջ առանձանում եր պահպանողականություն։ Այս հոսանքի ղեկավարներ վստահ էին որ հայ ժողովրդի ապագան պահպանված է։ Այս հոգեվորականներ փորձում էին որ պահեն հայկակն արժեքներ։ Նոյնիսկ դեմ էին նորամուծության, եվրոպական արժեքների ընդօրինակմանը՝ դրանք համարելով ազգի համար վնասակար։ Մտավորականներ փործում էին որ եկեղեցու և դպրոցի միջոցով կրթել երիտասարդների։
• Համեմատիր հասարակական -քաղաքական հոսանքների հայացքները։ Պատաս․
• Ներկայացրու, վերլուծիր արևմտահայերի ազգային սահմանադրութան բովանդակությունը։ Պատաս․ Արոմտահայեր շարունակում էին մնալ Օսմանյան թուրքիայի տիրապետության տակ։ Կոստանդա պոլսում մեծահարուստներ որ լավ կապեր ունէին սուլթանների հետ, և դրա համար կարողանում էին տնօրինէին արևմտահայերի կյանք։1857թ․ մի քանի հատ հայ մտավորականներ մեկնեցին կոստանդապոլիս որ ներկայացնին արևմտահայերի ներքին միջավայրի կանոնադրության նախագիծ։ Այդ պայմանագրի մեջ տեսնելով ամիրյաներ իրենց իրավունքներ որոշեցին որ պայքար ծավալեն թուրքական իշխանության դեմ։ Հայեր ոտքի կանգնեցին իրենց իրավունք ազատագրելու համար և հաջողության հախտեցին պայքար։1860 թ․ կոստանդապոլսում ազգային ընդհանուր ժողով հաստատեց կանոնադրություն բայց դեռ շարունակվում եր պայքար։
• Պատմիր Զեյթունի 1862թ.-ի իրադարձության և նշանակության  մասին
• Տեսակետ։ Պատաս․
• <<Զեյթունի պատմությունը հնուց մինչև մեր օրերը>>