Month: February 2020

Որոշիչ

Գտիր ընդգծված բառի լրացումները (որոշիչ) և դիտարկիր:

Ջրով լվացվեց: – Զուլալ ջրով լվացվեց: Սարերից եկող ջրով լվացվեց: Լվացվեց ջրով, որ ձնհալից էր առաջացել:

Նախադասության մեջ գոյականական անդամի լրացումը (որոշիչը) արտահայտվում է.

  1. Բառ
  2. բառակապակցութեուն
  3.  նախադասութեուն

Նախադասության գոյականական անդամին ավելացրու երեք տեսակի որոշիչ:

  • Ծաղիկներն օրորվում էին:   գեղեցիկ ծաղիկներ։ դաշտերի մեջ աճող։ ծաղիկներ որի աճելեին չորացան։
  • Դամբարանից զարմացած դուրս եկան:  հին դաբարան։ վախեցած ու զարմացած դուրս եկան։ զինւօրների դամբարանից հիացած ու զարմացած դուրս եկան
  • Ուշադիր հետևում էինք անցորդին:ուշադիր ու հստակ։
  • Աշխատում էր կավով:
  • Ընկերոջից նեղացել է:

Որոշիչի կետադրությունը:

Սրտաբուխ ձայնը ուշքի բերեց նրան: – Ձայնը սրտաբուխ ուշքի բերեց նրան:

Սրտաբուխ, մտերիմ  ձայնը ուշքի բերեց նրան: – Ձայնը՝ սրտաբուխ, մտերիմ,  ուշքի բերեց նրան:

Գարնան երեկոյի նման գգվող մի ժպիտ թառել էր դեմքին: – Մի ժպիտ՝ գարնան երեկոյի նման գգվող,  թառել էր դեմքին:

Հեռագիրը, որ բերել էին գիշերը, բոլորին զայրացրեց:

Կետադրիր:

  • Զվարթ, կատակաբան ,ընկերս շուրջն էր հավաքել բոլոր հյուրերին:
  • Կանաչազարդ դաշտավայրը` ցողված ,վաղորդյան մարգարիտներով վառվում էր ծիածանի ամենանուրբ գույներով:
  • Մայրամուտին ծովը` շառագույն ու հանդարտ, հանկարծ ալեկոծվեց:
  • Ուսից կախված էր լեփ-լեցուն զինվորական մի պայուսակ` բոլորովին նոր ,չօգտագործված:
  • Զանգը ,որ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխն էր գցել, բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
  • Ծաղիկը, որ արևի հետ բարձրացնում էր գլուխը, դաշտում կարծես միակն էր:
  • Անտառային հավերժահարսի նման մի աղջիկ հանկարծ փայտահատին մոտեցավ:
  • Մի աղջիկ` խուճապահար թռչունի նման, դուրս թռավ անտառից:
  • Մի օր սուրճի արևելյան յուրօրինակ սպասք էր գնել `փոքրիկ բաժակներով ,ոսկեօծ սրճամանով:
  • Նրա հիասթափությունը մատնում էին աչքերը ,որոնք զրկվել էին կենսական փայլից:

Ավելացրու որոշիչներ՝ ուղղորդվելով կետադրությամբ:

  • հսկա, կանաչապատ լեռների ստվերները, որոնք երևում  էին հեռվից , ծածկել էին դաշտերը՝բերքառատ հողով:

ՈՐՈՇԻՉ

Բոլոր գոյականները լրացնել բառ-որոշիչներով:

  • Տղայի պահվածքը ուսուցիչներին դուր չէր գալիս: խելացի տղայի տարօրինակ պահվացք դուր չեկավ անզգացմունք ուսուցիչներին։
  • Արմենի գիրքը կորավ: պուճուր Արմենի ճղվաց գիրքը։
  • Խոհանոցում մայրը ճաշ էր եփում: անհարմար խոհանոցում բարի մայր տաք ճաշ եր եփում։
  • Ընկերուհին հայտնեց լուրը: շատախօս ընկերուհին հայտնեց վատ լուր։
  • Սենյակի պատից կախված էր նկար: մութ սենեակի հին պատից կախված էր մեծ նկար։

Բոլոր գոյականները լրացնել բառակապակցություն-որոշիչներով:

  • Աշխարհը մարդուն սպառնում է աղետներով: մեծ ու դաժան աշխարհը թույլ ու անճար մարդուն սպառնում է աղետներով։
  • Այցելուն կարծես թե ընտելացել էր տանը: բարի ու ընկերասեր այցելուն կարծես թե ընտելացել էր ջերմու կոկիկ տուն։
  • Նա պարզ լսում էր երեխաների աղմուկը: նա պարզ լսում էր չարու պստիկ, բարձր աղմուկը։
  • Անդորրը տարածվել էր այգիների վրա:
  • Ջրի մի կոհակ բարձրացավ քարի վրա:

Յուրաքանչյուր նախադասության մեջ որոշիչներից մեկը դարձրու ետադաս՝ ուշադրություն դարձնելով կետադրությանը:

Բոլոր գոյականները լրացնել նախադասություն-որոշիչներով:

  • Քամին հանդիսավոր խշխշացնում էր սաղարթները:
  • Երկիրը հենվում է ոսկե գորտի վրա:
  • Ծուխը խառնվել էր մշուշին:
  • Գագաթը փայլում էր շողքերով:
  • Դաշտի մեջ քարե երկու սյուն էր կանգնեցված:

Տրված որոշիչները գրիր որոշյալից (բառը, որին լրացնում է որոշիչը) առաջ և հետո. ուշադիր եղիր կետադրությանը:

  • մի կին քաշում էր գանգակի պարանը: – անտառաբնակ բուի նման
  • այդ ձայնը ուշքի բերեց նրան: – սրտաբուխ ու մտերիմ
  • գազանիկը թաթեր ուներ: – երկար, բարակ ու ոսկրոտ մատներով
  • աշունը շուկան լցրել է մրգերով: – ախորժելի, քաղցրահամ
  • ես տեսնում եմ ծառը և թիրախը: – նրանից կախված

Կետադրել:

  • Քայլում էր մի գեղեցիկ տիկին`տակավին դեռատի , քնքուշ ,նրբիրան:
  • Սիրում եմ մեր երկինքը մուգ:
  • Լեռան փեշին ապարանքն էր դարերի փոշին կամարներին դրած:
  • Հացերի կողքին քնած էր հացթուխը՝ ալյուրոտված, ձեռքերը խմորոտ:
  • Այդ առավոտ տեսածս առաջին բանը մեր ծիրանենին էր՝ծաղկազգեստ ու բուրող:
  • Մայրամուտին ծովը՝շառագույն ու հանդարտ ,հանկարծ ալեկոծվեց:
  • Ջրաղացը ՝ծեր ու իմաստուն հեքիաթասաց, լռել էր արդեն:
  • Հավաքվածներին  մոտեցավ մի աղջիկ՝ խուճապահար թռչունի նման:
  • Զանգը ,որ կարկաչուն ու հստակ ձայնը գլուխն էր գցել, բոլորին հավաքում էր եկեղեցում:
  • Շրջակա դաշտը ՝երփներանգ ծաղիկներով զարդարված քչքչան աղբյուրները՝ պաղպաջուն ու զուլալ, ստեղծել էին եդեմական տեսարան:

Այս տեղ այդ ճանապարհ՝ երեվանկայուցան դուրս տանող, դառնում է ավելի ուղիղ ու լայն։

Հետաղոտությունների ճանապարներ՝ այժմ մի փոքր տրորված, նորից փակվելեն։

Ստորոգյալ

Նախադասություններում ընդգծիր ենթակաները, դրանց վերագրված հատկանիշները (ստորոգյալները):

  • Երկնքում կուտակված թուխպերը ցրվեցին:
  • Արցախը Մեծ Հայքի նահանգներից տասներորդն էր:
  • Ես ձեզանից չեմ պահանջում ոչ զորք, ոչ զենք:
  • Երիտասարդի նյարդերն անասելի լարվում էին:
  • Քարափների գլխին աճել էր մի մենավոր ընկուզենի:
  • Նրա տեսածը անապատային խաբկանք էր:
  • Նրա հայրը դու ես:
  • Հարևան սենյակում հավաքվեք:
  • Ձյան փաթիլները խնձորենու ճերմակ ծաղկաթերթեր են:
  • Աղջա հետ զրուցելու ամենահարմար պահը հիմա էր:

Ըստ այդ հատկանիշների բովանդակության՝ բաժանիր երկու խմբի:

Նշիր դրանց տարբերությունը:

Առաջին խմբում որոշիր ստորոգյալի եղանակը, ժամանակը, դեմքը, թիվը: Երկրորդ խմբում որոշիր, թե ստորոգյալի մաս կազմող բառը ինչ խոսքի մաս է:

Ընտրիր ճիշտ տարբերակը:

  • Այն ստորոգյալը, որը կազմված է բայով/այլ խոսքի մասով, կոչվում է պարզ ստորոգյալ:
  • Այն ստորոգյալը, որը կազմված է բայով/այլ խոսքի մասով, կոչվում է բաղադրյալ ստորոգյալ:

Մեկ ստորոգյալ ունեցող նախադասությունները կոչվում են պարզ նախադասություններ: Մեկից ավելի ստորոգյալ ունեցող նախադասությունները կոչվում են բարդ նախադասություններ:

Որոշիր՝ նախադասությունը պարզ է, թե բարդ:

  • Դրսում քամին դադարեց, սկսեց ձյուն տեղալ:բարդ
  • Սրթսրթալով տեղավորվեցինք մի փոքր անձավում:պարզ
  • Երեխաները ծառից խոշոր, բայց խակ սալոր էին քաղել:պարզ
  • Շրջակայքում փայտ չկար, որ խարույկ վառեինք:պարզ
  • Մինչև լույս կդիմանանք ու մեր որսը լուսաբացին կշարունակենք:բարդ
  • Աստծո հրամանով սարերն իրար են մոտեցել, լիճը հասցրել են մինչև երկինք և ազատել վիշապից:բարդ
  • Երեխաների ճիշտ դաստիարակությունն ամեն ընտանիքի առաջնային խնդիրն է:պարզ

Ստորոգյալի կետադրությունը:

  • Սուրենը վազում է, թռչկոտում է: – Սուրենը վազում է, թռչկոտում:
  • Սուրենը վազում է, Արեգը թռչկոտում է: – Սուրենը վազում է, Արեգը՝ թռչկոտում:
  • Արևը շողում է, ծաղիկները բուրում են, առվակը քչքչում է, ծառերը բողբոջում են: – Արևը շողում է, ծաղիկները՝ բուրում, առվակը՝ քչքչում, ծառերը՝ բողբոջում:
  • Անտառը դատարկվում է ու չորանում: – Անտառը դատարկվում է, ու ծառերը չորանում են:

Կետադրիր, եթե անհրաժեշտ է:

  • Թագավոր ընտրվելուց հետո բնավորությունն անմիջապես փոխեց , հպարտացավ:
  • Շուտով բոլորը հիասթափվեցին , մի խումբ ծաղիկներ նրա դեմ ընբոստացան:
  • Իր տեղից իսկույն ելավ ու աթոռ առաջարկեց:
  • Համեցեք , խնձոր անուշ արեք , օրը շոգ է , ծարավ կլինեք:
  • Հրավերը շնորհակալությամբ ընդունեցի , և ձիս կանգնեց ծառի տակ:
  • Սիսակն ընտանիքից էր բաժանվում , Միսակը այգուց:
  • Հակոբ ապոր խնձորենիներն աճում էին , ու դրանց հետ աճում էր նաև որդին:
  • Եզան մեջքն ուղիղ էր , ետևի մասը մի քիչ տափակ վիզը հաստ էր , գլուխը դիք:
  • Զօր ու գիշեր երկինքը ցողում է և հողը խոնավ է:
  • Հայացքը գցել էր մի կետի , ու սիրտը արագ բաբախում էր:
  • Այստեղ ծաղիկների հոտն էր բռնել և մի քիչ այն կողմ աղբանոցի հոտը:

Վրաստան

1․Բնութագրեք Վրաստանի աշխարհագրական դիրքը: Վրաստան գտնվում է ՀՎ-արև Ասյայում։ Նա ճանապարհ ունի սեվ ծովին և առեվտրական տեսակետից շատ է կարող վրաստանի տնտեսության օգնի։ Նրա հարեվան երկրներննեն; Ռուսաստան, Հայաստան, Ադրբեյջան, Թուրքիյան։ Ադրբեյջանից ստանում է նաֆտ և գազ։

Լավագույն տուրիստական ...

2․Ի՞նչ դեր ունի Վրաստանը հվ-արմ Ասիայում: Նա մակերեսի տեսկատից լավ դիրք ունի և փորձում է իր հարաբերություն օտար երկրների հետ ամրացնի։ Մի կողմից ել փորձում է իր շահեր տարածել աշխարհում։

Քարտեզ 6. Հայաստան, Վրաստան, Ադրբեջան ...

3․Որո՞նք են Վաստանի զարգացման նախադրյալները: Վրաստան ինդուրստալ -ագրարային երկիր է։ միհատ կետերից, իր բնակլիման է և ռեսորսների բազմազանություններ։ մեծ է երկրի կախվածություն ներքին արտադրումներից և գյուղատնտեսությունից։ Վրաստանի համար ամենա արդյունավետն է Սև ծով։ Վրաստանում նաև զարգացված է թէ տուրիզմ և թէ առողջանային տնտեսություն։

4․Գնահատեք հայ-վրացական հարաբերությունները, ի՞նչ ազդեցություն կարող են ունենալ ՀՀ-ի համար, ի՞նչ ուղղությամբ պետք է զարգանան այդ հարաբերությունները:Հայաստանի Հանրապետության եւ Վրաստանի միջեւ դիվանագիտական հարաբերությունները հաստատվել են 1992 թ. հուլիսի 17-ին:Հայաստանի Հանրապետության դեսպանությունը սկսել է գործել Թբիլիսիում 1993 թ. հուլիսից:2008թ. ապրիլին Բաթումիում հիմնվել է ՀՀ գլխավոր հյուպատոսությունը:Հայաստանը գործնականում հետաքրքրություն չէր ցուցաբերում Վրաստանի հանդեպ, բավարարվելով ավելի շատ կենացներով:

Դաս25,26,27,28,29,30

1.Որ ալիքներն են կոչվում պարբերական:

2.Ինչպես է առաջանում և տարածվում սեղմման դեֆորմացիայի ալիքը:

3.Որ ալիքն են անվանում մենավոր:

4.Ինչպես կարելի է ցուցադրել երկար պարանի երկայնքով  <<վազող>> մենավոր ալիքը:5.Ինչ հատկանիշ է բնորոշ բոլոր մեխանիկական ալիքներին:

6.Բացատրել թե ինչպես է գոյանում առաձգական ալիքը:

7․Որ ալիքներն են կոչվում լայնական:Բերել լայնական ալիքների օրինակներ:

8.Որ ալիքներն են կոչվում երկայնական :Բերել օրինակներ:

9.Ինչպիսի տատանումներ են կատարում միջավայրի մասնիկները,երբ այդ միջավայրով առաձգական ալիք է տարածվում:

10.Որ երևույթներն են հաստատում,որ ալիքը տարածվում է վերջավոր արագությամբ:

11.Մաթեմատիկորեն ինչպես է սահմանվում ալիքի տարածման արագությունը։

12.Ինչ է պարբերական ալիքի երկարություն:

13.Ինչպես է ալիքի տարածման արագությունը կապված ալիքի երկարության և տատանումների պարբերության կամ հաճախության հետ:

14.Ինչով է պայմանավորված ալիքի երկարությունը և տատանումների հաճախությունը:

15.Ինչ է երկրաշարժի ուժգնությունը:Ինչ է մագնիտուտը:Որն է դրանց տարբերությունը:

16. Ինչ է ձայնը;Որ հաճախություններով ալիքներն են կոչվում ձայնային:

17. Ինչ է պարզ ձայնը կամ երաժշտական տոնը:Ինչ է ձայնի հնչերանգը:

18. Ինչ է արձագանքը,անդրաձայնը,:Որ առաձգական ալիքներն են անվանում ենթաձայն:

Homework

Lesson 2: Question Tags

Homework: English in mind, slide 35, ex. 2-a, b, c, d,

a 1.You’re Canadian, aren’t you?
2.its smaller than USA ,isn’t it?
3.It isn’t Vancouver, isn’t it?
4.Cities in the USA are much bigger than that ,aren’t they?
5.You’ve been there ,don’t you?
6.Wow.you don’t know much about Canada at all, don’t you?

With positive statements ,we usually use a negative question tag.
You’re Canadian, aren’t you?
With negative statements,we usually use a positive question tag.
It isn’t Vancouver, is it?
With be, modal verbs(can,must,should,will,might),have got and the present perfect, we repeat the auxiliary verb in the tag.
You’ve been there, haven’t you?
With other verbs we use /does (present simple)or /don’t (past simple).
People speak French in Canada too, don’t they?

1.He’s American, isn’t he?
2.She doesn’t like me, does she?
3.She can come with us, can’t she?
4.They aren’t from Canada, are they?
5.They’re from the USA ,aren’t they ?
6.Your favorite food is pasta, isn’t It?
7.She won’t be at the party, will she?
8.You don’t know my sister, do you?
9.You’ve been to Italy, haven’t you ?
10.You haven’t got a brother , have you?

1.He saw us, didn’t he?
2.They don’t live here, are they?
3.She likes chocolate, doesn’t she?
4.You can’t come to the party, did you?
5.They went New York, are they?
6.She goes to your school, does she?
7.You’we seen that film, haven’t you?
8.She hasn’t done that, has she?

Ձևն ու հոգին

Հովհանես Թումանյան այս գրվացքի մեջ ասում է որ մարդիք առարկայի և մարդու, միայն տեսքն ու ձեվնեն նայում և իր հոգին չեն նայում։

Նա մի քանիհատ օրինակներ է բերել այս գրվացքում ու միհատ այդ լավ օրինակներից դահլիճն ու թատրոնն է։ Նա ասում է երբ մարդիք գնում են թատրոն դիտելու առաջ նայում են այդ դահլիճ ին, այդ շենքին և իրենց մեջ ասում են սա ինչ լավ թատրոնա որ այս պես լավ ու շքեղ տեղ է բեմադրվում, բայց երբ գնան մի օտար տեղ և եթե այդ դահլիճի վիճակ այդ քանել լավ չլինի մարդիք կարցումեն և իրենց մեջ ասում են որ այս թատրոն լավ չի բեմադրվի որ եսպես անհարմար տեղ է բեմադրվում և այստեղից սկսվում է վատ մծատմունքներ սկսվի։ Բայց Հովհանես Թումանյան իր գրացքի մեջ ասում է որ չեպետքա ետպես մտացել և տեսքի վրայով վճիռ կայացնեն և այլ պետք է գնալ նստել, ծրագիր նայել և երբ ավարտվեց նոր մեր կարցիք հայտնել։

Թթվածին

Թթվածնի անձնագիր կազմում է սրանք։

1. Թթվածնիընդհանուրբնութագրումը`թթվածինը պարբերական համակարգի 2-րդ պարբերության, 6-րդ խմբի քիմիական տարր է, որի կարգահամարը՝ 8 է, իսկ ատոմական զանգվածը՝ 15,9994։ Ատոմի էլեկտրոնային թաղանթների կառուցվածքը 1s22s22p4 է։ Սովորական պայմաններում (0 °C, 760 մմ սնդիկի սյուն) թթվածինը անգույն, անհոտ և անհամ գազ է։

2. Քիմիականնշանը` O

3. Քիմիականբանաձևը`O2

4. Հարաբերականատոմայինզանգված՝ Ar=16

5. Հարաբերականմոլեկուլայինզանգված` Mr=32

6. Իզոտոպները—16O,17O,18O

7. Դիրքըպարբերականհամակարգում` կարգաթիվը-8, պարբերությունը-2, խումբը-6

8. Ատոմիբաղադրությունըևկառուցվածքը` 8 նեյտրոն, 8 էլեկտրոն, 8 պրոտոն

9. Վալենտականությունը, օքսիդացմանաստիճանը՝ -2 +2, -2

10. Հաշվելմեկատոմիզանգվածը՝ 16×1.66=2.6

Ալոտրոպյա; դա այն երեվույթն է որի ժամանակ նույն տառ բնության մեջ առաջացնում են մի քանի պարզ նյութներ։

Տարածվածություն;Ամենա տարածված տարն է երկրագունդի վրայ։ Իր տոկոս 21%։Թթվածին մտնում է տարբեր նյութերի կազմի մեջ։ ջրի կազմի մեջ, ապառներ, սպիտակուցներ, նաֆթային կազմեր։

Ֆիզիկական հատկություններ;անգույն, անհոտ, անհամ գազ է, շատ վատ է լուծուվում ջրում։ օդից ծանր է։ -183 աստիճանում հեղուկանում է։ Կապույտ գույնի և ձկվում է մագնիսի միջոցով։ 219 աստիճանում պնդանում է։

քիմիական հատկություն; թթվածինի հետ բոլոր ռեակցիաներ կոչվում են օքսիդացման։ այն օքսիդացման ռեակցիաներ որոնց արթյունքում անջատվում է լույս և ջերմություն կոչվում են այրման։ հատկություն, անհրաժեշտ շնչառության։

Na+O2=Na2O

Mg+o

Ap+O=

C+O=

թթվaծնի տարածվածություն;

Փորձի համար անժաշտեր խողովակ, ապսե ջրով, լուցկի, մոմ։