



Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր, 9-7 դասարան













Danny: Ben, it’s my turn to watch TV.
Ben: Just give me twenty more minutes.
Danny: But you‘ve been watching TV for more than two hours now. You’re not even allowed to watch so much TV. Does Mum know?
Ben: Yes, she does. Anyway I’m almost finished.
Danny: Yes but I want to watch the news jazz, and it starts in five minutes.
Ben: You can watch it later. I really need to see the end of this.
Danny: What is it that you‘re watching anyway?
Ben: CrimeWave
Danny: What, that American drama series?
Ben: Yes, that’s the one. It’s the last episode in the series. I can’t miss it. I watched all the others. I want to know how it ends.
Danny: I’ll tell you how it ends. The policeman’s the murderer. Now let me watch


1- f 2- h 3- g 4- a 5- b 6- e 7-c 8- d

1-You’re from Argentina, aren’t you? 2-This is pretty easy, isn’t it? 3-You know him, don’t you? 4- They played really well, didn’t they?
Նուկլեինաթթուն բարձրամոլեկուլային օրգանական միացություն է, կենսապոլիմեր (պոլինուկլեոտիդ), որը կազմված է նուկլեոտիդներից։ Նուկլեինաթթուներ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուն (ԴՆԹ) և ռիբոնուկլեինաթթուն (ՌՆԹ) առկա են բոլոր կենդանի օրգանիզմների բջիջներում։ Նրանք կարևորագույն դերն ունեն ժառանգական ինֆորմացիայի պահպանման, փոխանցման և իրականացման մեջ։
Պարունակվում են բոլոր օրգանիզմների բջիջներում։ Նուկլեինաթթուները հայտնաբերել է շվեյցարացի գիտնական Ֆրիդրիխ Միշերը (1868)։ Տարբերում են նուլեինաթթուների 2 գլխավոր տիպ՝ ռիբոնուկլեինաթթուներ (ՌՆԹ) և դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուներ (ԴՆԹ)։ Նուկլեինաթթուների մոլեկուլները, նուկլեոտիդներից բաղկացած, երկար պոլիմերային շղթաներ են։ ՌՆԹ-ի կազմի մեջ որպես ածխաջուր մտնում է ռիբոզը, իսկ ազոտային հիմքերն են՝ ադենինը, գուանինը, ցիտոզինը և ուրացիլը, իսկ ԴՆԹ-ն կազմում են համապատասխանաբար դեզօքսիռիբոզը և ադենինը, գուանինը, ցիտոզինը, թիմինը։ Նուկլեինաթթուներում փոքր քանակությամբ հանդիպում են նաև պուրինների և պիրիմիդինների այլ ածանցյալներ՝ մինորային թթվեր։ Նուկլեինաթթուները լավ լուծվում են ջրում, բայց գրեթե անլուծելի են օրգանական լուծիչներում։ Շատ զգայուն են ջերմաստիճանի և թթվայնութայն փոփոխությունների նկատմամբ։ Բնական աղբյուրներից անջատված բարձր մոլեկուլային զանգվածով ԴՆԹ–ները մեխանիկական ուժերի ազդեցության դեպքում կարող են ֆրագմենտավորվել։ Նաև նրանք ֆրագմենտավորվում են «նուկլեազ» կոչվող ֆերմենտների միջոցով։
Big screen, small screen

1 A film that is full of explosions and car chases. action
2 A cartoon style film, usually for children. Animation
3 An exciting film full of suspense. thrills
4 A film with a powerful story. drama
5 A film that makes you laugh and maybe cry. Adventure
6 A film about other worlds. epic
7 A film that makes you laugh. comedy
Circle the correct form of the verb.
Տարբերակ 3 էջ 52
1 Մորթով շփված կաուչուկը էլեկտրականում է 1 դրական լիցքով 2 բացասական լիցքով
2․ բացասական լիցքով
Նկարում պատկերված են երեք զույգ գնդիկներ: Որ զույգի գնդիկներն ունեն. համար 2 նկարը
3․ նույնանուն լիցքեր 1․ առաջին 2-րդ նկար 4․ տարանուն լիցքեր 2․ երկրորդ 3- նկար 5․ լիցկավորված չեն 3․ երորդ 1-ին նկար
6․ էբոնիտե ձողով պետքա միացնենք։
7․ Բ-ի ավելի մեծ ուժով
Տարբերակ 3 էջ 56
1․էլեկտրոն-բացասական լիցքով
2․պրոտոն-դրական լիցքով
3․նեյտրոն-լիցքավորված չի
4․ Պրոտոնի զանգվածը մի քիչ փոքր է նեյտրոնի զանգվածից:
5․Պրոտոնի զանգվածը 1840 անգամմեծէ էլեկտրոնից:
6․ Որն է քիմիական տարրի գլխավոր բնութագիրը. Ա. Ատումում էլեկտրոնների թիվը
7․ Նկ․ 32- ում լիցկավորված է դրական լիցկով։
8․ Ուրանի ատոմը պարունակում է 92 պրոտոն և 91 էլեկտրոն։Լիցքավորված է այդ ատոմը? Լիցքավորված է դրական լիցքով
9․Ազոտի ատոմի միջուկում կա 14 մասնիկ։Նրանցից 7-ը պրոտոն է։Քանի նեյտրոն կա միջուկում։ Քանի՞ էլեկտրոն ունի էլեկտրաչեզոք ազոտի ատոմը։ 7 էլեկտրոն 21 նեյտրոն

Շփման հետևանքով մարմինները ձեռք են բերում նոր հատկություն՝ բացի տիեզերական ձգողության ուժից այլ ուժով փոխազդելու հատկություն: Այսպիսով՝ տվյալ փորձը ցույց է տալիս, որ գոյություն ունի էլեկտրական լիցքի երկու տեսակ՝ դրական և բացասական, և որ էլեկտրականացած մարմինները տարբեր ձևով են փոխազդում:

Միջուկի պրոտոնների՝ Z թվի և նեյտրոնների N թվի գումարին անվանում են միջուկի զանգվածային թիվ և նշանակում A տառով:
A=Z+N, որտեղից՝ N=A−Z
Այս ամենից հետևում է, որ՝ 23=Z+12=>Z=11
Էլեկտրաչեզոք վիճակում՝ 11 էլեկտրոն


հելիում






Ըստ իս՝ այո, մարմինների լիցքերը միմյանց կփոխազդեն, քանի որ տարանուն լիցքերը միմյանց ձգում են, ապա կլիցքավորցի Բ մարմինը բացասական լիցքով:


Քանի որ միայն Բ էլեկրացույցն է էլեկտրականացված, ապա իր լիցքերը կփոխանցվեն միայն Գ երկաթի միջոցով:


Այո


Այո, լիցքավորված է բացասական լիցքով, այդ իսկ պատճառով ձգում են միմյանց:


Պատրաստված է ապակուց:


Ոչ, Բ մարմնինն ավելի մեծ ուժով է:

Դրա համար պետք է մարմինը վերցնել և ձեռքով հպել էլեկտրացույցին:

Նման կերպ հնարավոր չէ էլեկտրականցնել ձողիկը, անհրաժեշտ է այն շփել մեկուսիչի միջոցով:
թթվածին
Հայոց նշանավոր հերոսամարտերը՝
Մուսա լեռան հերոսամարտը
Մուսա լեռան շուրջը կային 6 հայկական գյուղեր, բնակիչները զբաղվում էին երկրագործությամբ, շերամապահությամբ, մեղվաբուծությամբ, ունեին իրենց դպրոցները, եկեղեցիները: Գյուղախմբի հայությունը կղզիացած էր և գրեթե կապ չուներ մյուս հայաբնակ շրջանների հետ :1915 թ. գարնանը թուրքական իշխանությունները սկսեցին Արևմտյան Հայաստանի և կայսրության մյուս շրջանների հայ բնակչության տեղահանությունն ու բնաջնջումը: Սվեդիայի հայերին շուտով հայտնի դարձավ, որ սկսվել է հարևան գավառների հայության տեղահանությունը: Հուլիսի 29-ին Յողունօլուքում տեղի ունեցավ 6 հայկական գյուղերի ներկայացուցիչների խորհրդակցություն, որտեղ որոշեցին դիմել ինքնապաշտպանության և այն կազմակերպել Մուսա լեռան վրա: Հուլիսի 30-ին հայերին հրամայվեց թողնել իրենց բնակավայրերն ու գաղթել: Բնակիչների մի մասը ենթարկվեց թուրքերի հրամանին և բռնեց գաղթի ճանապարհը, մնացածը՝ մոտ 5 հազար հոգի զենքի դիմեց, բարձրացավ Մուսա լեռը, որը վերածվեց ռազմական ճամբարի: Ստեղծվեց հատուկ զինվորական մարմին: Լեռ բարձրացողների մեծ մասը կանայք ու երեխաներ էին, որոնց համար շտապ խփվեցին վրաններ, շինվեցին հյուղակներ ու խրճիթներ: Հատուկ ուշադրություն դարձվեց դիրքերի ու պատնեշների կառուցմանը: Ռազմիկները ընդամենը 600-ն էին՝ սահմանափակ թվով զենքով ու փամփուշտներով: Լեռան պաշտպանությունը բաժանվեց 4 շրջանի, որտեղ ամրացան մարտական ջոկատները: Օգոստոսի 7-ին թշնամին սկսեց իր առաջին հարձակումը, բայց հանդիպեց համառ դիմադրության և 6-ժամյա մարտերից հետո, կորուստներ տալով, նահանջեց դեպի ելման դիրքերը: Օգոստոսի 10-ին թշնամին նորից հարձակվեց 5 հազարանոց զորքով՝ թնդանոթների ուղեկցությամբ:Դրությունը բավականին ծանր էր, բայց հայ մարտիկները, համառ մարտեր մղելով, 12-ժամյա ճակատամարտից հետո հետ մղեցին թշնամուն՝ պատճառելով նրան ծանր կորուստներ: Օգոստոսի 19-ին թշնամին ձեռնարկեց ավելի խոշոր հարձակում 9 հազարանոց կանոնավոր խմբով ու հրոսակախմբերով: Մարտերը տևեց 2 օր: Թուրքերը մի քանի կետերում ճեղքեցին հայերի պաշտպանության գիծը, բայց հաջողության չհասան, տալով մեծ կորուստներ և նահանջեցին: Չկարողանալով կոտրել մուսալեռցիների դիմադրությունը՝ թուրքերը միառժամանակ հրաժարվեցին նոր հարձակումից և որոշեցին լեռը պաշարելով սովամահ անել հայերին: Նրանք այդտեղ կենտրոնացրին 15 հազար զորք: Մուսալեռցիների դրությունը խիստ ծանրացավ, վերջանում էին պարենն ու ռազմամթերքը, պետք էր օգնության դիմել: Ինքնապաշտպանության ղեկավարները հույս ունեին օգնություն ստանալ ծովից: Որպես ազդանշան լեռան ծովահայաց եզրին բարձրացվեցին սավաններից պատրաստված 2 դրոշակներ, որոնց վրա նկարված էին կարմիր խաչեր և գրված «քրիստոնյաները վտանգի մեջ են»: Դրանց շուրջը վառվում էին խարույկներ՝ անցնող նավերի ուշադրությունը գրավելու համար: Բացի այդ, դաշնակիցների մարտանավ նկատելու դեպքում պաշտպաններից մեկը պետք է լողար դեպի նավը և իր հետ տաներ նախօրոք պատրաստված թիթեղե տուփի մեջ դրված հատուկ աղերսագիր: Սակայն երկար ժամանակ հորիզոնում մարտանավ չէր երևում։ Մուսալեռցիները պահելով իրենց դիրքերը, շարունակեցին փրկության նոր ուղիներ որոնել: Վերջապես սեպտեմբերի 5-ին ծովում երևաց «Կիշեն» ֆրանսիական ռազմանավը, որը մակույկ ուղարկեց ափ և վերցրեց ժամապահներին: Իմանալով հայերի դրության մասին ռազմանավի հրամանատարությունը հրաման արձակեց հրետակոծել թուրքական դիրքերը և հեռացավ հայերին օգնություն հասցնելու խոստումով: Սեպտեմբերի 9-ին թուրքական բանակի հրամանատարությունը հայերից պահանջեց անձնատուր լինել՝ հակառակ դեպքում սպառնում էր անցնել հարձակման և բոլորին կոտորել: Մուսալեռցիները դեռ չէին հասցրել պատասխանել, երբ թնդացին թուրքական հրանոթները և սկսվեց մի նոր արյունալի գոտեմարտ: Մուսալեռցիներն անցան հակահարձակման և ջախջախիչ հարված տվին թուրքական առաջապահ զորքերին, իսկ մնացածները խուճապահար նահանջեցին: Սեպտեմբերի 10-ին երևացին ֆրանսիական 2 ռազմանավեր և սկսեցին գնդակոծել թուրքական դիրքերը: Ապա հայերին տեղեկացվեց, որ ֆրանսիական կառավարությունը որոշել է նրանց փոխադրել Պորտ Սաիդ: Սեպտեմբերի 13-15-ը հերոս պաշտպանները փոխադրվեցին Պորտ Սաիդ , ուր նրանց օգնության հասան եգիպտահայերը:
Սարդապատի ճակատամարտը Ալեքսանդրապոլի գրավումից հետո Թուրքական զորքերը շարժվեցին դեպի Արարատյան դաշտ։ Սիլիկյանի
գլխավորած Երևանյան զորախումբը համախմբվեցին՝ թշնամու դեմ կռվելու համար: Մայիսի 19-ին սկսվեց Թուրքերի առաջնաշարժումը և Հայերի մոտ կար մոտ 10000 անոց զորք։Մայիսի 21–ին՝ կատաղի մարտից հետո, Հայկական ուժերը նահանջեցին և հանձնեցին Սարդարապատ կայարանը և գյուղը Գեներալ Նազարբեկյանը Ղարաքիլիսայից Մ. Սիլիկյանին հրամայեց հակահարձակման
միջոցով կանխել թուրքերի առաջխաղացումը դեպի
Երևան: Թշնամուն հաղթելու և վռնդելու համար հայ զինվորները և ժողովուրդը կանգնել էին իրար կողքի։ Գնդապետ Դանիել Բեկ–Փիրումյանն իր զորամասերին նախապատրաստեց հակահարձակման: Մայիսի 22–ի առավոտյան հայկական զորքը դիմեց հարձակման և Հաջորդ օրը Սարդարապատը ազատագրված էր: Սարդարապատի ճակատամարտն ավարտվեց հայկական զորքի փառահեղ հաղթանակով: Թշնամին կրեց առաջին խոշոր պարտությունը։
Արցախյան հերոսամարտ
Արցախյան ազատամարտ Արցախի հայ բնակչության պայքարը հանուն Հայաստանի հետ միացման և ընդդեմ ադրբեջանական ագրեսիայի: Հակամարտության երկրորդ կողմն է Ադրբեջանը, որը ձգտում էր նվաճել Արցախը։ Չարդախլու հայկական գյուղում 1987 թվականին տեղի ունեցած հայ-ադրբեջանական ընդհարումներից Ադրբեջանական ԽՍՀ-ում սկսվեց հայերի բնաջնջում, ինչից հետո հակամարտությունը աստիճանաբար վերաճեց հայ-ադրբեջանական լայնամասշտաբ պատերազմի: Լավ զինված ադրբեջանական բանակը, ջոկատներից սկսեցին լայնածավալ հարձակումները Հայ-ադրբեջանական սահմանի ամբողջ երկայնքով։ Պատերազմի հորձանուտում հայերը միացյալ ուժերով ստեղծեցին հայոց ազգային բանակ։ Հայերը կարողացան հետ մղել հակառակորդի գրոհը և ազատագրել Արցախը։ Հայկական կողմը կորցրեց Արծվաշենը, Մարդակերտի, Մարտունիի, Շահումյանի շրջանների մի մասը։ Հայկական ուժերի վճռական գործողություններին հակառակորդը չկարողանալով դիմադրել և զինադադար է խնդրեց։
որ երկրների աշխարհագրական դիրքը նման է Հայստանին։
Ավստրյան, Հունգարյան, Շվեդցարյան, չեկ հանրապետություն, Լուկսեմբուրգ։