Month: October 2020

Փափագ

Անուշ հոգի մը ըլլար,

Ես այն հոգվույն սիրահար,

Ան իմ երկինքըս ըլլար։

Ես այդ հոգին պաշտեի

Ինչպես երկինքը ծավի,

Զայն հեռուե՜ն պաշտեի։

Ան ցոլանա՜ր սրտիս մեջ

Իր լույսերովը անշեջ,

Ես սուզվեի՜ անոր մեջ։

Անուշ հոգի՜ մը միայն,

Ու գրկեի՜ ես անձայն

Զայն հոգիիս մեջ միայն․․․

Քիմիա ինքնաստուգում

1.Ո՞ր  շարքում են  նշված միայն ֆիզիկական մարմիններ.

   ա) գիրք, մեխ, ալյումին, ազոտ
   բ) սեղան, գրիչ, տետր, մատանի
   գ) երկաթ, քանոն, ոսկի, թթվածին
  դ) պղինձ, ջուր, արծաթ, ջրածին

  1. Քանի՞ նյութ է ներկայացված հետևյալ բառակապակցություններում.   ջրի կաթիլ, պղնձե թաս,  ալյումինե կաթսա,   ռետինե գնդակ,  պղնձե կուժ, սառցե դղյակ,  ոսկե  մատանի.

1)3                        2)  6                            3)  4                                  4) 5

3. Նշվածներից ո՞ր շարքում են գրված միայն օրգանական նյութեր.
     1)  ջուր, թթվածին, կավիճ, սպիրտ
    2)  կերակրի աղ, սպիտակուց, ճարպ, ազոտ
    3)  շաքարավազ, քացախաթթու, գլյուկոզ, սպիրտ
    4)  սոդա, ջուր, ածխաթթու գազ, բենզոլ

4. Ինչպիսի՞ ագրեգատային վիճակում կարող է գտնվել սնդիկը.

  1. միայն պինդ  վիճակ
  2. միայն  գազային վիճակում
  3. միայն  հեղուկ  վիճակում
  4. բոլոր  երեք  վիճակներում

 5.  Որքա՞ն է ոսկու  ձուլակտորի զանգվածը,  որի ծավալը  2 սմ3 է, իսկ ոսկու խտությունը  19,3 գ/սմ3է.

1) 38,6գ                    2) 9,65գ                   3) 3,86գ                       4) 1,93գ

6. Ո՞ր  շարքում  են գրված միայն բարդ նյութերի բանաձևեր.

    1)   Al, HCl,  Cu, Na2SO4                                      3)  H2O, N2, O3,  Ni, S8

   2)   AgBr, H2, CaCO3, P4                                      4)  NaOH, CO2, NH3, CuSO4

7. Ո՞ր  շարքում են առկա միայն կովալենտային կապերով միացություններ.

     1)  NaCl, HCl, Cl2, NaHCO3                                      3)  H2, NH3, H2O, CH4

    2)  KBr, HNO3, CaO, P4                                            4)  N2, Br2, CuSO4, Fe

8. Հետևյալ նյութերից չորս  սյունակով  առանձնացրեք  օքսիդները, հիմքերը, թթուներն  ու   աղերը, նշեք  յուրաքանչյուրի  անվանումը.    HNO3,  Na2O,  Ca(OH)2, AgNO3,  BaO,  HCl, CO2,   Al2O3, NaHCO3, Fe(OH)2, K2SiO3, NaCl, H2SO4, MgO, NaOH, H3PO4, SO3, CaCl2, CuSO4, Al(OH)3.

      Օքսիդ       Հիմք         Թթու             Աղ
Na2O – նատրիումի հիդրոկարբոնատ
BaO – Բարիումի օքսիդ
CO2 – ածխաթթու գազ
Al2O3 – ծծմբական թթու
MgO – մագնեզիումի օքսիդ
SO3 – ծծմբական թթու		 Ca(OH)2 – կալցիումի հիդրօքսիդ
Fe(OH)2 – երկաթի հիդրօքսիդ
NaOH – նատրիումի հիդրօքսիդ
Al(OH)3 – ալյումինի հիդրօքսիդ		H2SO4 – ծծմբական թթու, սուլֆատ
H3PO4 – ֆոսֆորական թթու, ֆոսֆատ
HNO3 – ազոտական թթու, նիտրար
HCl – աղաթթու, քլորիդ		 AgNO3 – արծաթի նիտրար
NaHCO3 – նատրիումի բիկարբոնատ
K2SiO3
NaCl – նատրիումի քլորիդ
CaCl2 – կալիումի քլորիդ

9. Ո՞ր  շարքում է  գրված ֆոսֆոր,  թթվածին,  ածխածին, երկաթ և ազոտ քիմիական տարրերի նշանները.

    1)  F, C, P, Si, Na
    2)  O, C, Li, K, Ba
    3)  P, O, C, Fe, N
    4)  K, Na, P, Fe, C 

 10. Ո՞ր տարրական մասնիկներից է կազմված ատոմը.
    1)  միայն էլեկտրոններից
    2)  նեյտրոններից  և  էլեկտրոններից

36
    3)  պրոտոններից, էլեկտրոններից  և  նեյտրոններից   4)  միայն պրոտոններից

  1.  Բնութագրեք  հետևյալ  տարրերը՝ ածխածին, ջրածին, թթվածին, ազոտ, ֆոսֆոր, ծծումբ, նատրիում, կալիում, կալցիում, մագնեզիում, երկաթ, ֆտոր, քլոր, բրոմ, յոդ, սիլիցիում, մանգան, պղինձ, ցինկ, արծաթ, ոսկի ….  (նշված տարրերից ընտրեք մեկ մետաղ և մեկ ոչմետաղ)  ըստ  հետևյալ սխեմայի.

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը….
բ)  կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը՝ Z =…
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը)…
դ)  պարբերության  համարը, լրիվ  լրացված  էներգիական  մակարդակների  թիվը….

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին

էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական

մակարդակների  և  ենթամակարդակների)

ը) ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված`  մետաղակա՞ն, թե՞   ոչ մետաղական…

  թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ

առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ……..

ժ)  Կատարեք հաշվարկներ ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` mo (գ),

տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr,

տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները օքսիդում:

ազոտ ոչ մետաղ

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը…. N
բ)  կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը՝ Z =… +7, 7
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը)… 7p, 8n, 7e
դ)  պարբերության  համարը, լրիվ  լրացված  էներգիական  մակարդակների  թիվը….

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին

էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը։ 2 պարբերություն 3-րդ խմբի գլխավոր ենթախումբ

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների։ 5

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական

մակարդակների  և  ենթամակարդակների)

ը) ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված`  մետաղակա՞ն, թե՞   ոչ մետաղական…

  թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ

առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ…….. NO2,

ժ)  Կատարեք հաշվարկներ ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` mo (գ), 14

տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr,

տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները օքսիդում:

  1. Համապատասխանեցրեք նյութի հատկությունները և անվանումը.   
ՀատկություններըԱնվանումը
  ա) բնորոշ  հոտով   թափանցիկ  հեղուկ     բ) ջրում  լավ  լուծվող  պինդ  նյութ     գ) մետաղական  փայլով  պինդ  գունավոր  նյութ     դ) ջրում  քիչ  լուծվող  անհոտ, անհամ  գազ    1) կավիճ   2) սախարոզ   3) քացախաթթու   4) թթվածին   5)  քլոր   6)  յոդ

նատրիում մետաղ

ա)  քիմիական  տարրի  նշանը…. Na
բ)  կարգաթիվը, միջուկի  լիցքը՝ Z =… 11 A=23
գ)  ատոմի  բաղադրությունը (պրոտոնների, նեյտրոնների, էլեկտրոնների  թիվը)…p.11 e.11 n.12
դ)  պարբերության  համարը, լրիվ  լրացված  էներգիական  մակարդակների  թիվը…. 2, 6

ե)  խմբի  համարը, ենթախումբը (գլխավո՞ր  է, թե՞ երկրորդական), արտաքին Խումբը՝ I, ենթախումբը՝ գլխավոր

էներգիական  մակարդակում  էլեկտրոնների  թիվը

1, 5

զ)  էլեկտրոնների  բաշխումն  ըստ էներգիական  մակարդակների 3s1

1s2 2s2 3s2 3p5

է)  էլեկտրոնային  բանաձևը (էլեկտրոնների  բաշխումն ըստ էներգիական

մակարդակների  և  ենթամակարդակների)

1s22s22p63s1

ը) ո՞ր հատկություններն  են  ավելի  ուժեղ  արտահայտված`  մետաղակա՞ն, թե՞   ոչ մետաղական…

  թ)  ինչպիսի՞  պարզ  և  բարդ  նյութերի  օրինակներ  գիտեք, որոնց  բաղադրության  մեջ N2, NaCl, Na2O, NaHCO3

առկա  է  այդ   տարրի  ատոմներ……..

ժ)  Կատարեք հաշվարկներ ` որոշեք  այդ  տարրի  մեկ  ատոմի  զանգվածը` mo (գ),

  •  m0,(գ)-m0=23·1,66•10-27կգ=38.18•10-27կգ=3.818•10-26կգ
  • NaOH Mr=23+16=39
  • NaOH=23:16
  • 6,6E-26 կիլոգրամգ/մոլ

տարրի  առաջացրած  օքսիդի  հարաբերական  մոլեկուլային  զանգվածը`Mr,

տարրերի  զանգվածային   հարաբերությունները, զանգվածային  և մոլային բաժինները օքսիդում:

Home work. Unit 2 EX,A-F

  1. I got to the post office just before it closed and sent the letter.
  2. We invited Stephanie to the party, but she didn’t come.
  3. Jack lost his job because he made too many mistakes.
  4. Everyone knew that it was Bill’s fault, but nobody said anything.
  5. Karen took the keys from the kitchen table and ran out the door.
  6. I was bored, so Mum gave me some money to go shopping.
  7. Do you remember the time we went to India on holyday?
  8. It started raining, but luckily I had an umbrella in my beg.
  1. I don’t want to go and see the film because I saw it last week.
  2. I don’t need a football because I played it yesterday.
  3. I know a lot about Paris because I went here two years ago.
  4. I don’t need to worry about my homework because I did it last night.
  5. I haven’t got a PlayStation any more because I sold it in June.
  6. Mum is angry with me because I broke window a week ago.
  1. Ted was playing his guitar at half past seven.
  2. At midnight, I was sleeping, but Jane was listening to music.
  3. Luke was standing outside the bank when suddenly two robbers ran past him.
  4. I know Doug was working late at the office because I saw him when I was leaving.
  5. were you having a shower when the earthquake happened?
  6. Penny was running to catch the bus when she slipped and fell.
  7. When you saw Eugene was he going home?
  8. At midnight? Em … We were watching a DVD, I think.
  1. When we were in Canada, we went skiing almost every day.
  2. About four years ago, I decided to become a chef.
  3. Georgia was having a shower when someone knocked at the door.
  4. Holly and I ran from the house to the taxi because it was raining heavily.
  5. Two men were arguing outside, so I went to see what was happening.
  6. Daniel called you at one at one o’clock yesterday, but you were here with me.
  7. We were eating breakfast when a letter came through the letter box.
  8. As I walked past the window, I saw that Paula was making a cake.
  9. I was dreaming about my favourite band when the alarm clock went off.
  10. While I was practisingthe trumpet late last night, a neighbour came to compain.

One morning, Amber woke up early. The sun was shining and the birds were singing. Amber was very excited because it was the day of the big tennis match. Amber went downstairs and into the kitchen, where her father was having a breakfast. “Morning, Amber. Today’s the day!” he said . Amber smiled nervously. “Don’t worry!” he continued “You’ll be fine.” Amber put some toast into the toaster and opened the fridge. Just as she was getting the butter out, the phone rang. Her father answered it. After few minutes, he put the phone down. “Bad news, I’m afraid. The other player was practising yesterday when she had an accident. The match is off.” Amber ate her toast slowly. She was surprised she didn’t feel disappointed.

  1. When I was younger, I used to eat pizza almost every day!
  2. Did there use to be a supermarket on the corner?
  3. Bradley is a teacher, but he used to want to be a train driver.
  4. I never used to like eating cabbage, but now I love it!
  5. Did Rick use to have blond hair when he was a little boy?
  6. I know Lily didn’t use to cook much, but now I think she makes dinner every day.

Դանիել վարուժան, մայրենի լեզվի օրեր

Անդաստան

Արևելյան կողմն աշխարհի
Խաղաղությո՜ւն թող ըլլա…
Ո՛չ արյուններ, քրտինք հոսին
Լայն երակին մեջ ակոսին.
Ու երբ հնչե կոչնակն ամեն գյուղակի՝
Օրհներգությո՜ւն թող ըլլա:

Արևմտյան կողմն աշխարհի
Բերրիությո՜ւն թող ըլլա…
Ամեն աստղե ցող կայլակի,
Ու ամեն հասկ ձուլե ոսկի.
Եվ ոչխարներն երբ սարին վրա արածանին՝
Ծիլ ու ծաղի՜կ թող ըլլա:

Հյուսիսային կողմն աշխարհի
Առատություն թող ըլլա…
Ոսկի ծովուն մեջ ցորյանին
Հավետ լողա թող գերանդին.
Ու լայն ամբարն աղուններուն երբ բացվի՝
Բերկրությո՜ւն թող ըլլա:

Հարավային կողմն աշխարհի
Պտղաբերում թող ըլլա…
Ծաղկի՜ մեղրը փեթակներուն,
Հորդի գինին բաժակներուն.
Ու երբ թխեն հարսերը հացը բարի՝
Սիրերգությո՜ւն թող ըլլա։

Բառարան

  • Ակոս-երկար գծաձև փոս հողի վերին շերտում, որ բացում է խոփը.
  • Կոչնակ-եկեղեցի հրավիրող կոչնազանգ.
  • Կայլակ-փոքրիկ կաթիլ, շիթ.
  • Ցորյան-ցորեն, հացաբույս.
  • Ամբար-շտեմարան, պահեստ, պահեստատեղ, պահեստարան, համբարանոց, ամբարանոց, մթերանոց, մառան (սննդամթերքի), հորոն (ցորենի գետնափոր).
  • Աղուն-աղալու համար պատրաստված հացահատիկ.

Վերլուծություն

Դանիել Վարուժանի այս բանաստեղծությունը հանդիսանալով մեր կրթահամալիրի հիմն ունի իր յուրահատուկ իմաստը, ասելիքն ու մաղթանքը: Յուրաքանչյուր քառատող նշելով որևէ կողմ՝ տվյալ հատվածի ժողովրդին մաղթանքներ է անում: Ամեն կողմին ուղղված մաղթանքներն արտահայտված են գեղեցիկ և սրտաբուխ խոսքերով: Ընդհանուր բանաստեղծությունը շատ գեղեցիկ է, և ես այն շատ եմ հավանում:

Homework. “Think” 3 B1 Workbook- p. 4-5 all exercises

This image has an empty alt attribute; its file name is image-40.png
  • chat show
  • game show
  • drama series
  • sitcom
  • sports news
  • the programme

This image has an empty alt attribute; its file name is image-41.png

Danny: Ben, it’s my turn to watch TV.

Ben: Just give me twenty more minutes.

Danny: But you‘ve been watching TV for more than two hours now. You’re not even allowed to watch so much TV. Does Mum know?

Ben: Yes, she does. Anyway I’m almost finished.

Danny: Yes but I want to watch the news jazz, and it starts in five minutes.

Ben: You can watch it later. I really need to see the end of this.

Danny: What is it that you‘re watching anyway?

Ben: CrimeWave

Danny: What, that American drama series?

Ben: Yes, that’s the one. It’s the last episode in the series. I can’t miss it. I watched all the others. I want to know how it ends.

Danny: I’ll tell you how it ends. The policeman’s the murderer. Now let me watch

This image has an empty alt attribute; its file name is image-42.png
  1. global warming 2. fumes– pollution– smog 3. flooding 4. litter

This image has an empty alt attribute; its file name is image-43.png

1- f 2- h 3- g 4- a 5- b 6- e 7-c 8- d

This image has an empty alt attribute; its file name is image-44.png

1-You’re from Argentina, aren’t you? 2-This is pretty easy, isn’t it? 3-You know him, don’t you? 4- They played really well, didn’t they?

  • They played really well, didn’t they?
  • They don’t speak English, do they?
  • She’s working in London now, doesn’t she>
  • He can’t sing, can he?
  • He won’t be late, was he?
  • You’ve been to Canada, haven’t you?
  • I shouldn’t have said that, should

Դաս 2 Նուկլեինաթթուներ, դրանց ֆունկցիաները, գենետիկական ծածկագիր

Նուկլեինաթթու

Նուկլեինաթթուն բարձրամոլեկուլային օրգանական միացություն է, կենսապոլիմեր (պոլինուկլեոտիդ), որը կազմված է նուկլեոտիդներից։ Նուկլեինաթթուներ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուն (ԴՆԹ) և ռիբոնուկլեինաթթուն (ՌՆԹ) առկա են բոլոր կենդանի օրգանիզմների բջիջներում։ Նրանք կարևորագույն դերն ունեն ժառանգական ինֆորմացիայի պահպանման, փոխանցման և իրականացման մեջ։

Պարունակվում են բոլոր օրգանիզմների բջիջներում։ Նուկլեինաթթուները հայտնաբերել է շվեյցարացի գիտնական Ֆրիդրիխ Միշերը (1868)։ Տարբերում են նուլեինաթթուների 2 գլխավոր տիպ՝ ռիբոնուկլեինաթթուներ (ՌՆԹ) և դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթուներ (ԴՆԹ)։ Նուկլեինաթթուների մոլեկուլները, նուկլեոտիդներից բաղկացած, երկար պոլիմերային շղթաներ են։ ՌՆԹ-ի կազմի մեջ որպես ածխաջուր մտնում է ռիբոզը, իսկ ազոտային հիմքերն են՝ ադենինը, գուանինը, ցիտոզինը և ուրացիլը, իսկ ԴՆԹ-ն կազմում են համապատասխանաբար դեզօքսիռիբոզը և ադենինը, գուանինը, ցիտոզինը, թիմինը։ Նուկլեինաթթուներում փոքր քանակությամբ հանդիպում են նաև պուրինների և պիրիմիդինների այլ ածանցյալներ՝ մինորային թթվեր։ Նուկլեինաթթուները լավ լուծվում են ջրում, բայց գրեթե անլուծելի են օրգանական լուծիչներում։ Շատ զգայուն են ջերմաստիճանի և թթվայնութայն փոփոխությունների նկատմամբ։ Բնական աղբյուրներից անջատված բարձր մոլեկուլային զանգվածով ԴՆԹ–ները մեխանիկական ուժերի ազդեցության դեպքում կարող են ֆրագմենտավորվել։ Նաև նրանք ֆրագմենտավորվում են «նուկլեազ» կոչվող ֆերմենտների միջոցով։