Գիշերը ամբողջ հիվանդ, խելագար,
Ես երազեցի արևի մասին:
Շուրջս ո՜չ մի ձայն ու շշուկ չկար —
Գունատ էր շուրջս` գիշեր ու լուսին:
Ես երազեցի արևի ոսկին,
Տենչացի նրա հրաշքը խնդուն`
Ուզեցի սիրել շշուկն իմաստուն`
Արևանման, արնավառ խոսքի, —
Բայց շուրջս այնպես գունատ էր, տկար —
Խոսքեր չկային ու արև չկար…
Ես ընտրում եմ դեղին և սեվու մոխրագույն; Որովհետեվ նա առաջ ասում է գիշեր ամբողջովին հիվանդ ու խելագար։ Ու դա նշանակում է որ լավ ի վիճակի չի եղել բայց հետո իմ մտքում եկավ դեղին և ուրախ գույներ որտեվ հետո շարունակում է խոսել արեվի մասին։ Ես երազեցի արեվի ոսկին։
Ո՞վ կհանդիպի, ո՞վ կբարևի,
Ո՞ւմ հոգեհամբույր խոսքը կլսեմ:
Ո՞ւմ ուրախացած դեմքը կերևի`
Բարեկամական հրճվանքով վսեմ:
Ո՞վ կհամբուրի, ո՞վ կհեկեկա,
Ո՞վ կհիանա անսուտ հրճվանքով:
Գուցե աշխարհում, դուրսը մեկը կա,
Որ ապրում է իմ անուրախ կյանքով:
Գուցե իմ սրտում, երգերում իմ մութ,
Խոսքերում` ասված իմ հոգու մասին —
Հեռավոր մեկի անրջանքն եմ սուտ`
Նետված աշխարհի անսուտ երազին:
Գուցե` ապրելով նրա երազում`
Երգում եմ նրա տագնապները խոր —
Եվ թվում է ինձ աշխարհի մուժում,
Որ ի՜նձ եմ երգում, կյանքս մենավոր: —
— Ողջո՛ւյն քեզ, անհայտ, անծանոթ ընկեր,
Խաղաղությո՛ւն քեզ, հեռավոր եղբայր.
— Ողջո՛ւյն ձեզ, վաղվա չծնված կյանքեր:
— Ես` եղբայրորեն ու մտերմաբար`
Ողջունում եմ ձեզ անցած խավարի
Իմաստուն, տխուր ժպիտով բարի…
Ես գալիս եմ ահա: — Նայեցե՜ք, նայեցե՜ք:
Ես գալիս եմ ահա — դարերից…
Ու բերել եմ ինձ հետ երազները իմ սեգ
Ու երգերը ցնդած օրերի:
Նայեցե՜ք — նայեցե՜ք. դուք ինձ չե՞ք ճանաչում.
Ես սիրել եմ աշխարհը — այնքա՛ն…
Բայց հիվանդ օրերի թունավոր կանաչում
Ես թաղել եմ թևերս արնաքամ:
Թաղեցի օրերում, երբ գիշերը անհուն
Խավարով փայփայում ու գերում էր — ձեզ: —
— Ես գալիս եմ ահա` հազարադեմ, բյուրանուն, —
Պոռնիկի պես ընկած, աղոթքի պես հեզ…
Ես ընտրում եմ սեվ և սպիտակ գույներ; Որտեվ նա խոսում է անցյալի մասին և մարդ երբ անցյալի մասին է խոսում, սեվ և սպիտակ գույների միտքն է ընգնում։
Մոխիրի միջից — կարմիր կրակներ:
Միթե չի՞ մարել, միթե չի հանգել:
Աչքեր են կարծես — կասկածոտ, հրոտ:
Բոցկլտում են` հին հրդեհին կարոտ:
Մոխիրի միջից հսկում են, հսկում,
Չե՞ս տեսնում մահը — աչքերի ոսկում:
Ահա խնդացին: Չե՞ս սոսկում հրից —
Հե՛յ, հասե՛ք — հասե՛ք. հրդեհ է նորից:
Ես ընտրում եմ կարմիր, նարնջագույն, և մոխրագույն; որտեվ այս բանաստեղծություն կրակի և ծուխի մասին է, և ես ինքս երբ կրակեմ եմ կարդում միշտ այս գույների միտքնեմ ընգնում։
1. ՃԱՄՓԻՆ
Օրորվելով կառքն էր վազում սրընթաց
Դաշտի միջին` ճանապարհով ցեխապատ:
Թոնն էր մաղում միապաղաղ, ցուրտ ու թաց:
Օրն էր մարում հիվանդոտ ու մեղմ-վհատ:
Օրորվում էր կառքը, վազում ու վազում:
Կառապանը երգում էր մի ինչ-որ երգ:
Թոքախտավոր կինն էր մոտիս դառն հազում:
Մութն էր գրկում արևմուտք ու արևելք:
Թոնն էր մաղում միապաղաղ, ցուրտ ու թաց:
Ագռավները անցնում էին քրքջալով:
Թոքախտավոր կինը տխուր հեծկլտաց:
Քամին անցավ` մեկի մասին ողբալով:
Եվ կառապանն, օրորվելով, դեռ երկար
Երգում էր իր օրերի երգը անգույն:
Գնում էինք: Ու՞ր — չգիտեմ: Վերջ չկար:
Գնում էինք: Անխոս: Անձայն: Ու անքուն…
Ես ընտրում եմ վառթագույն, կարմիր և դեղին գույներ; որովհետեվ երբ այս բանաստեղծություն կարթացի այս գույներ եկան մտքիս, որտեվ խոսում է կառքի, դաշտի և վազքի մասին և ես այս բառեր լսելից այս գույների մասին եմ մտածում։
Ալէն Տէր Մինասյանս 